Padi di tanah berasid atau KPK rendah: kenapa baja seperti hilang begitu sahaja

Ada petak sawah yang tidak pernah menjadi walaupun dibaja. Pokok terbantut, akar lemah, dan baja seolah-olah hilang tanpa kesan pada hasil. Dua masalah tanah selalunya di sebalik keadaan ini: tanah terlalu berasid, dan keupayaan pertukaran kation (KPK) yang rendah.

Tanah asid sulfat, yang terdapat di sebahagian kawasan sawah pantai di Malaysia, mengandungi pirit yang menghasilkan keasidan yang sangat tinggi dan membebaskan banyak aluminium dan besi. Masalah utamanya ialah ketoksikan aluminium, fosforus kurang tersedia, kekurangan nutrien dan ketoksikan besi.^[1]

KPK menggambarkan sejauh mana tanah boleh memegang nutrien bercas positif seperti kalium, kalsium, magnesium dan ammonium. Tanah liat dan bahan organik bercas negatif dan memegang nutrien ini di zon akar supaya tidak mudah hilang melalui larut lesap. Tanah yang kurang tanah liat atau bahan organik mempunyai KPK rendah dan sedikit sahaja nutrien yang boleh dipegang.^[3]

• Ketoksikan aluminium pada pH rendah. Bila pH tanah di bawah lebih kurang 5, aluminium larut dan menjadi toksik kepada padi. Menaikkan pH melebihi 5 mengurangkan aluminium dalam larutan ke tahap minimum.^[2]
• Fosforus terikat. Tanah asid sulfat mengurangkan fosforus yang tersedia, jadi baja fosforus memberi pulangan yang kurang daripada jangkaan.^[1]
• KPK rendah, terutamanya bila pH rendah. KPK paling rendah di tanah yang sangat berasid dan meningkat bila pH dinaikkan dengan pengapuran.^[3]
• Tanah berpasir yang kurang bahan organik. Tanah berpasir di kawasan tropika lemah memegang nutrien dan KPK-nya rendah. Di tanah begini, bahan organik ialah penentu utama kesuburan dan simpanan nutrien, dan risiko nutrien larut lesap adalah tinggi.^[4]

• Uji dahulu. Ukur pH tanah, aluminium boleh tukar dan KPK sebelum menentukan berapa banyak kapur atau baja. Jabatan Pertanian ada perkhidmatan khidmat nasihat kesuburan tanah yang boleh dipohon oleh petani.^[5]
• Kapur ikut tahap keasidan. Menabur batu kapur magnesium (GML) ialah amalan biasa petani di Malaysia untuk tanah asid sulfat, dan jumlah yang diperlukan bergantung pada tahap keasidan — tanah yang lebih berasid perlukan lebih banyak. Penyelidik di Malaysia juga menguji kalsium silikat bersama GML kerana ia bertindak lebih cepat dan bergerak lebih dalam ke dalam tanah.^[1]
• Tambah bahan organik. Di tanah KPK rendah, bahan organik meningkatkan simpanan nutrien dan keupayaan tanah memegangnya. Pulangkan jerami dan tambah kompos atau bahan organik lain jika boleh.^[4]
• Pecahkan pembajaan di tanah ringan. Oleh kerana tanah KPK rendah mudah larut lesap, tabur baja dalam jumlah kecil mengikut keperluan pokok, bukan sekali gus.^{[3, 4]}
• Uji semula selepas mengapur. Pengapuran menaikkan pH dan KPK, jadi ujian susulan menunjukkan sama ada tanah kini lebih baik memegang nutrien dan sama ada pembetulan lanjut diperlukan.^[3]

Di sinilah datangnya kadar NEXGROW untuk padi. Buku panduan produk menetapkan kadar padi mengikut KPK tanah: makin rendah KPK, makin tinggi kadarnya, kerana tanah KPK rendah memang kurang bahan organik dan kurang upaya memegang nutrien.

NEXGROW ialah baja bio-organik pelarut fosfat — ia menukar fosforus tanah yang tidak larut kepada bentuk yang boleh diserap tanaman, serta menambah bahan organik dan mikrob bermanfaat ke dalam tanah. Ia tidak menggantikan pengapuran di tanah yang sangat berasid. Anda perlukan nilai KPK daripada ujian tanah untuk memilih baris yang betul di bawah; kadar diambil terus daripada buku panduan.

Di sawah, buat ujian tanah sebelum setiap perubahan besar: sebelum mengapur, sebelum memilih kadar NEXGROW, dan bila satu petak kurang menjadi berbanding petak jiran. Minta keputusan pH, KPK dan, jika disyaki tanah asid sulfat, aluminium boleh tukar. Perkhidmatan khidmat nasihat kesuburan tanah DOA ialah salah satu saluran; pasukan kami juga boleh uruskan ujian.^[5]